Pierwsza wzmianka historyczna z 1440 roku określa ją mianem Charmezy, następnie - Charmenzy. Jej właścicielami byli Charmuscy, póĄniej podpisujący się Charmenscy. W połowie XVI wieku Harmęże nabył właściciel Osieka Seweryn Boner, którego syn Jan odsprzedał je Balcerowi Porębskiemu h. "Kornicz", panu na GrodĄcu i Porębie. Do rodziny Porębskich Harmęże należały blisko 100 lat. Pod koniec XVIII wieku, w drodze spadku, przeszły w ręce Małachowskich od których zostały nabyte w połowie XIX wieku (podobnie jak sąsiednie Rajsko) przez niemiecką rodzinę Zwillingów. Ostatni właściciel dóbr w Harmężach nosił imię Gustaw. W okresie okupacji, pod koniec 1941 roku, po wysiedleniu części mieszkańców, hitlerowcy założyli tutaj podobóz (Aussenkomando Harmense), prowadzący na rzecz głównego obozu KL Auschwitz m.in. farmę drobiu na terenie byłego dworu Zwillingów, gdzie wybudowano ok. 100 kurników. Pracowało tu niewolniczo ponad 100 więĄniarek. Oprócz tego funkcjonowało tu Kommando Fischerei (stawy rybne o powierzchni 38 ha.), gdzie w nieludzkich warunkach pracowali przy ich czyszczeniu i renowacji więĄniowie, używając do budowy grobli i zasypywania bagien, ludzkich popiołów z pobliskiej hałdy.
 |
Po wojnie odbudowano częściowo spalony pałacyk, urządzając w nim szkołę podstawową.W 1988 roku do Harmęż przybyli franciszkanie konwentualni, którzy w krótkim czasie wybudowali tu kościół p.w. św. M.M.Kolbe oraz klasztor wraz z
Ośrodkiem Kolbiańskim. Obecnie sołectwo liczy 613 mieszkańców - stan na dzień 16.05.2006.
Opracował (broj)
