Pierwotnie założona przez Komesa Adama w 1285 roku zwała się Sępnią. Następny dokument z 1325-27 nazwał ją już "Porembą". Jej właściciele, Porębscy h. "Kornicz", utrzymali ją w swoich rękach od XV aż do końca XVII wieku wraz z Grojcem i Osiekiem. Byli oni fundatorami obecnego kościółka drewnianego z 1509 roku. Wywodzący się stąd Stanisław Porębski, poeta ceniony przez Jana Kochanowskiego, był autorem zachowanej dotąd pierwszej mapy Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego. Balcer z Poręby Wielkiej był jednym z sygnatariuszy uchwał konfederacji warszawskiej ze strony katolickiej (słynne "cuius regio eius religio" - czyja władza tego religia ). W XVIII wieku, po śmierci ostatniego z Porębskich w linii męskiej, Poręba Wielka należała do Nielepców, Szembeków, a następnie, dłuższy czas, do Bobrowskich h."Jastrzębiec". Pod koniec XIX wieku, dobra w Porębie Wielkiej od Bobrowskich nabył na krótko Nowak, a od niego hrabina Miroszewska spokrewniona z Lubomirskimi. W okresie międzywojennym właścicielką majątku była hrabina Maria Tyszkiewicz z Lubomirskich.
 |
Pałac w stylu neogotycko-mauretańskim, projektu Architekta Franciszka Marii Lanc`iego, wybudował Wincenty Bobrowski, który zasłynął jako mecenas sztuki. Oprócz licznych pisarzy i artystów przebywał tu Artur Grottger, który w Porębie namalował swój słynny cykl "Wojna" poświęcony Powstaniu Styczniowemu. Obecnie w przebudowanym budynku pałacu mieści się szkoła podstawowa otoczona 5-cio hektarowym parkiem.
W Porębie Wielkiej stoi unikatowy, modrzewiowy kościółek z 1509 roku otoczony drewnianymi, otwartymi sobotami oraz drewnianym parkanem. Jest tu zabytkowa kapliczka we wnętrzu starego dęba.
Obecnie sołectwo liczy 1858 mieszkańców - stan na dzień 16.05.2006.
Opracował (broj)