HISTORIA
Nazwa Wsi związana jest prawdopodobnie z jej położeniem określanym w przenośni "rajem". Stąd Rajsko, o czym wspomina dokument łaciński z 1272 roku, w którym Książe Opolski Władysław nadaje ją niejakiemu Hermanowi Surnagel. Właściciele tytułują się nazwiskiem Rayski i są w jej posiadaniu do połowy XV wieku. Kolejnymi właścicielami byli Bonerowie, Porębscy, Szembekowie, Dembińscy a na przełomie XVIII i XIX wieku Bobrowscy. Około połowy XIX wieku Rajsko przeszło w ręce Zwillingów z których ostatnim był Wincenty Zwilling w latach międzywojennych. Zachował się tu w dość dobrym stanie pałac w stylu neogotyckim z wieloboczną basztą z I połowy XIX wieku. W 1939 roku, 4 września, miał tu miejsce krwawy bój stoczony przez wracające z rozproszenia dwa bataliony wojska polskiego pod dowództwem mjr. Piotra Ryby, z silnym zgrupowaniem niemieckiej 5 dywizji pancernej, której dowódca, gen. von H. Vietinghoff stacjonował już w miejscowym pałacu Zwillingów. Krwawą potyczkę, w odróżnieniu od Bitwy pod Rajskiem stoczonej w 1866 roku przez wojka austriackie z oddziałami pruskimi, nazwali historycy Bojem pod Rajskiem.
 |
Dla upamiętnienia ponad 80 żołnierzy polskich, którzy polegli w bohaterskiej walce, postawiono w centrum wsi duży betonowy monument ze skrzydlatą Nike (projektu artystów plastyków z Bielska-Białej, Mieczysława Hańderka i Władysława Szostaka ).
 |
W okresie okupacji wieś była w większości wysiedlona. W pałacu znajdował się przyobozowy Instytut Higieny, a na terenie wsi podobóz prowadzący gospodarstwo kwiatowe i warzywnicze obsługiwane przez więźniów ( ok. 60 ha. ). W komandzie tym pracowało niewolniczo ok. 150 więźniarek różnej narodowości. Po wojnie powstała tu Stacja Hodowli Roślin Ogrodniczych.
 |
Ewenementem na skalę regionu jest tu, zbudowana w 1993 roku przez Fundację "Maja" pod prezesurą p. Janusza Marszałka, Wioska Dziecięca dla sierot (docelowo 12 domków rodzinnych) - im. Janusza Korczaka, gdzie obecnie przebywa 26 dzieci. Obecnie sołectwo liczy 1440 mieszkańców - stan na dzień 16.05.2006.
Opracował (broj) |